Konsola po polsku

Oto kilka rad dotyczących polonizacji konsoli linuksowej, tzn. ustawienia klawiatury i ekranu, by obsługiwały ogonki. Nie jest opisany sposób polonizacji komend czy komunikatów (uważam to za barbarzyństwo). Możesz od razu ściągnąć wszystkie pliki: pljb-0.6.tar.gz.

CZCIONKA

Czcionki konsolowe przechowywane są plikach .psf, których wielki wybór można znaleźć w /lib/kbd/consolefonts/. Mnie żadna nie odpowiadała, więc przygotowałem własną: latin-9x16.psf; oprócz ASCII zawiera ona także ramki VT-100, małe litery z Latin-1, 2 i 4 oraz sporo dużych liter (w tym polskie oczywiście).

Czcionkę ładuje się komendą:

consolechars -f latin-9x16.psf

Instalacja polega na skopiowaniu pliku do katalogu /lib/kbd/consolefonts/ i wpisaniu do /etc/sysconfig/i18n linii:

SYSFONT=latin-9x16.psf

KODOWANIE

Należy pamiętać, że załadowanie odpowiedniego fonta nie daje nam automatycznie ogonków. Konsola jest przeważnie ustawiona na Latin-1 i znaki z tego zestawu będą poszukiwane w czcionce. By zmienić stronę kodową na Latin-2, wywołujemy

consolechars -m iso02.acm.gz

By łatwo przenosić się między Latin-1 a Latin-2 można wpisać do /etc/bashrc lub ~/.bashrc:

alias latin1='consolechars -m iso01.acm.gz'
alias latin2='consolechars -m iso02.acm.gz'

KLAWIATURA

Współczesna klawiatura programisty daje ogonki z prawym altem (AltGr). Takie mapowanie jest w pliku pl-jb.kmap. Aplikuje się poleceniem

loadkeys pl-jb.kmap

Do uzyskania polskich znaków, można użyć również windowsowych klawiszy. Mapowanie zostało wzbogacone o kody typu Ctrl-Strzałka albo Shift-Ins wzięte z najnowszego XTerma.

Instalujemy kopiując pl-jb.kmap do /lib/kbd/keymaps/i386/qwerty/. W RedHacie uruchamiamy program setup i ustawiamy klawiaturę na pl-jb.

Uwaga: Użytkownicy starszych dystrybucji RedHata znajdą katalog kbd/ w /usr/lib, a nie w /lib.

less

Less korzysta ze zmiennej LESSCHARSET, którą najlepiej ustawić w /etc/profile poleceniem export LESSCHARSET=latin1. (latin1 informuje tylko o tym, że kody A0..FF powinny być wyświetlane). Alternatywnie można to wpisać do ~/.bash_profile.

bash

Przydatne jest wpisanie do pliku /etc/inputrc następujących linii:

"\e[5D": backward-word
"\e[5C": forward-word
"\e[3;5~": kill-word

Pozwala to przeskakiwać słowa z użyciem Ctrl-Prawo/Lewo.

midnight commander

Trzeba poinformować MC, że zarówno wejście jak i wyjście używa 8 bitów: Menu : Options : Display bits. Wówczas będzie on przy podglądzie i edycji honorował kody powyżej 127 (takie właśnie kody mają polskie znaki).

MCedit pozwala na wygodne zaznaczanie tekstu przez Shift-Strzałka. Niestety stosuje przy tym triki, polegające bezpośrednim dostępie do klawiatury. Nie da się go nauczyć (?), jakie kody odpowiadają za przesuwanie kursora z zaznaczaniem. Zadawalające rezultaty daje nauczenie MCedita, że te kody także oznaczają zwykłe przesunięcia kursora, dopisując w pliku /usr/lib/mc/mc.lib do sekcji [terminal:general] następujące linie (Tu znajdziesz więcej):

up=\e[2A
down=\e[2B
right=\e[2C
left=\e[2D
insert=\e[2;2~
insert=\e[2;5~
delete=\e[3;2~
delete=\e[3;5~

ROZDZIELCZOŚĆ

(To nie jest co prawda związane z ogonkami, ale...) Standardowy tryb 80x25 jest, na mój gust, zbyt ciasny, litery są przy tym ogromne. Przydaje się zwiększenie rozdzielczości w trybie tekstowym, do czego służy pakiet SVGATextMode (komenda stm). Przykładowy plik konfiguracyjny TextConfig zawiera definicje trybów 96x30, 104x32 i 112x35. Plik trzeba wyedytować i wpisać parametry karty graficznej.

Niestety SVGATextMode nie jest zbyt wygodny w konfiguracji. Wiele kart nie jest obsługiwanych. Zachęcam do uprzedniej zabawy z oryginalnym plikiem konfiguracyjnym, w celu sprawdzenia, jak sobie radzą sobie karta i monitor. Dopiero gdy będziemy pewni, że karta graficzna jest poprawnie obsługiwana, można przepisać parametry do mojej wersji konfiga i podmienić. Dla gorszych monitorów trzeba zmniejszyć częstotliwość (odpowiada za nią pierwszy parametr w opisie trybu).

Po przetestowaniu można ustawić zmianę rozdzielczości przy starcie systemu. Użytkownicy RedHata mogą plik textmode skopiować do /etc/rc.d/init.d/ i zainstalować komendą

chkconfig --add textmode

xpl - mikroprzełącznik klawiatury dla X-ów.
wmpl - podobny wynalazek jako aplet WindowMakera.
psf2txt, txt2psf - programiki do konwersji czcionek konsolowych.